Je bent bijna elke dag online. Je gebruikt internet om te appen, sociale media te gebruiken, te gamen, te leren of iets te kopen. Ook online heb je rechten. Er zijn regels die je beschermen tegen bijvoorbeeld fraude, misbruik van je gegevens, ongewenste beelden en online bedreiging. Je hebt zelf ook de plicht om de rechten van anderen te respecteren.
Online rechten zijn de rechten die je hebt wanneer je internet en digitale diensten gebruikt. Denk aan je privacy, je rechten als consument en bescherming tegen online misbruik.
Koop je iets bij een webshop? Dan heb je bij veel online aankopen 14 dagen bedenktijd. Je mag de aankoop dan meestal zonder reden terugsturen. Er zijn wel uitzonderingen, bijvoorbeeld voor sommige producten die speciaal voor jou zijn gemaakt.
Ook je persoonsgegevens worden beschermd. Organisaties mogen je gegevens niet zomaar verzamelen of gebruiken. De AVG geeft je onder andere het recht om te weten welke gegevens een organisatie van je heeft.
Word je online bedreigd, lastiggevallen of gepest? Dan kun je het gedrag melden bij het platform en hulp zoeken. Bij ernstige bedreigingen of andere strafbare feiten kun je ook contact opnemen met de politie.
Waar je terechtkunt, hangt af van het probleem:
- Bij problemen met een online aankoop kun je informatie vinden bij ConsuWijzer.
- Bij vragen over privacy kun je terecht bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
- Bij online veiligheid, fraude en phishing kun je informatie vinden op Veiliginternetten.nl.
- Bij online pesten of andere problemen kun je hulp en informatie zoeken via Meldknop.nl.
- Voor juridische vragen kun je terecht bij het Juridisch Loket.
- Bij direct gevaar of ernstige bedreigingen kun je contact opnemen met de politie. Bij direct gevaar bel je 112.
- Klik niet zomaar op links in e-mails, sms'jes of WhatsApp-berichten. Dit kan phishing zijn.
- Controleer bij een webshop wie de verkoper is en wat de voorwaarden zijn.
- Bewaar bevestigingen van bestellingen, betalingen en afspraken.
- Deel je BSN, wachtwoorden of andere gevoelige gegevens niet zomaar.
- Gebruik sterke, unieke wachtwoorden en waar mogelijk tweestapsverificatie.
- Word je online lastiggevallen? Maak dan screenshots en bewaar berichten als bewijs.
- Denk na voordat je iets over iemand anders online zet. Ook anderen hebben recht op privacy.
- Niet alles wat vervelend of beledigend is, is strafbaar. Bedreiging, stalking en bepaalde vormen van discriminatie of het verspreiden van intieme beelden kunnen wel strafbaar zijn.
Emma (17) koopt online een jas. Als de jas wordt geleverd, is de kleur heel anders dan op de website. Ze besluit de aankoop binnen de bedenktijd terug te sturen. Ze controleert eerst de voorwaarden van de webshop en bewaart haar verzendbewijs.
Een paar maanden later ontvangt Emma online bedreigende berichten. Ze maakt screenshots, blokkeert de afzender en vertelt het aan iemand die ze vertrouwt. Omdat de bedreigingen ernstig zijn, vraagt ze advies over wat ze verder kan doen.