Leerplicht

Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet je meestal naar school. De overheid vindt het belangrijk dat jongeren onderwijs volgen en een diploma halen. Daarom zijn er regels over leerplicht en kwalificatieplicht.

De leerplicht betekent dat kinderen vanaf een bepaalde leeftijd verplicht zijn om naar school te gaan.

  • De leerplicht begint op de eerste dag van de maand nadat je 5 jaar bent geworden.
  • De leerplicht duurt tot het einde van het schooljaar waarin je 16 jaar wordt.
  • De leerplicht kan ook eerder eindigen als je 12 volledige schooljaren onderwijs hebt gevolgd.

Daarna kan de kwalificatieplicht gelden. Die geldt voor jongeren van 16 en 17 jaar die nog geen startkwalificatie hebben.

Een startkwalificatie is een diploma op minimaal:

  • mbo niveau 2;
  • havo;
  • vwo.

Heb je zo'n diploma gehaald? Dan hoef je niet meer naar school vanwege de kwalificatieplicht.

Voor sommige jongeren gelden uitzonderingen. De kwalificatieplicht geldt bijvoorbeeld niet op dezelfde manier voor jongeren die praktijkonderwijs hebben gevolgd of bepaalde uitstroomprofielen binnen het VSO hebben.

Het doel van deze regels is om te voorkomen dat jongeren zonder diploma van school gaan. Met een startkwalificatie heb je meestal meer kansen op werk.

Je hoeft de leerplicht niet zelf aan te vragen. De regels gelden automatisch als je in Nederland woont.

Je ouders of verzorgers moeten je inschrijven op een school en ervoor zorgen dat je naar school gaat. Dit geldt ook voor kinderen met een andere nationaliteit en voor nieuwkomers, zoals asielzoekers.

De leerplichtambtenaar van de gemeente controleert of jongeren naar school gaan. Als je vaak of zonder geldige reden afwezig bent, kan school de leerplichtambtenaar inschakelen.

Ben je 18 jaar of ouder en heb je nog geen startkwalificatie? Dan ben je niet meer leerplichtig. Je kunt wel begeleiding krijgen van het Doorstroompunt om alsnog een opleiding, leerbaan of ander passend traject te vinden.

Meer informatie:

  • Vanaf 5 jaar ben je leerplichtig. De meeste kinderen gaan al vanaf hun 4e naar school.
  • De leerplicht duurt tot het einde van het schooljaar waarin je 16 wordt.
  • Heb je op je 16e nog geen startkwalificatie? Dan geldt meestal de kwalificatieplicht tot je 18e of tot je een startkwalificatie haalt.
  • Tijdens de kwalificatieplicht moet je een volledig onderwijsprogramma volgen. Met een BBL-opleiding in het mbo kun je leren en werken combineren.
  • Ben je ziek of heb je een andere geldige reden om niet naar school te gaan? Meld dit bij school. Ziekte, een huwelijk, een begrafenis en bepaalde religieuze feestdagen kunnen redenen zijn voor geoorloofd schoolverzuim.
  • Ga je zonder geldige reden niet naar school? Dan kan school de leerplichtambtenaar inschakelen.
  • In sommige situaties kun je vrijstelling van de leerplicht aanvragen, bijvoorbeeld als je door lichamelijke of psychische omstandigheden geen onderwijs kunt volgen of vanwege een bijzondere geloofsovertuiging.
  • Wil je stoppen met school? Doe dat niet zomaar. Bespreek eerst met je mentor, decaan of een andere begeleider wat je mogelijkheden zijn. Zeker als je jonger bent dan 18 jaar kan het gevolgen hebben als je stopt zonder startkwalificatie.

Rachid is 17 jaar en volgt een mbo niveau 1-opleiding. Hij wil stoppen met school om fulltime te gaan werken.

Omdat hij nog geen startkwalificatie heeft, geldt voor hem de kwalificatieplicht. Hij kan daarom niet zomaar stoppen met onderwijs om volledig te gaan werken.

Rachid bespreekt zijn situatie met zijn school. Samen kijken ze naar een opleiding of leerbaan die beter bij hem past. Een BBL-opleiding kan bijvoorbeeld een mogelijkheid zijn, omdat hij daar werken en leren kan combineren.