Op school heb je niet alleen plichten, maar ook rechten. Je moet bijvoorbeeld naar school en je aan de schoolregels houden. Tegelijkertijd heb je recht op goed onderwijs, een veilige schoolomgeving en een eerlijke behandeling. Het is handig om te weten wat jouw rechten en plichten zijn, zodat je weet wat je van school mag verwachten en wat school van jou verwacht.
Als je in Nederland naar school gaat, gelden er regels over onderwijs, schoolbezoek en jouw rechten als leerling. Een deel van die regels staat in de wet. Andere regels vind je in het leerlingenstatuut, de schoolgids en het schoolreglement van jouw school.
Je hebt bijvoorbeeld recht op onderwijs en op een veilige omgeving. Je mag niet zomaar worden gediscrimineerd of ongelijk behandeld. Heb je extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld door dyslexie of een beperking? Dan moet de school samen met jou en je ouders kijken welke ondersteuning nodig is. Dit valt onder passend onderwijs.
Je hebt ook plichten. Je moet naar school komen als je leerplichtig bent, lessen volgen, opdrachten maken en je houden aan de regels van de school.
Heb je een vraag of probleem op school? Begin meestal bij je mentor, docent, leerlingbegeleider of zorgcoördinator. Zij kunnen met je bespreken wat er aan de hand is en welke oplossing mogelijk is.
Kom je er samen niet uit? Kijk dan in het leerlingenstatuut of de schoolgids. Daarin staat welke regels en afspraken op jouw school gelden en wat je kunt doen als je een klacht hebt.
Je kunt ook advies vragen aan het LAKS (Landelijk Aktie Komitee Scholieren). Het LAKS geeft informatie over de rechten van scholieren en kan helpen als je een probleem met school hebt.
Leerplicht en kwalificatieplicht
De leerplicht begint op de eerste schooldag van de maand nadat je 5 jaar bent geworden en loopt tot het einde van het schooljaar waarin je 16 wordt. Daarna geldt de kwalificatieplicht als je nog geen startkwalificatie hebt. Je moet dan onderwijs volgen totdat je een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 hebt gehaald, of totdat je 18 wordt.
Schoolverzuim
Kun je niet naar school omdat je ziek bent of om een andere geldige reden? Meld dit volgens de regels van je school. Ga je zonder geldige reden niet naar school, dan kan dat worden gezien als ongeoorloofd verzuim. Bij veel verzuim kan de school dit melden bij de gemeente.
Leerplichtambtenaar
Bij veel of langdurig schoolverzuim kan de leerplichtambtenaar met jou en je ouders in gesprek gaan. Het doel is niet alleen om verzuim te stoppen, maar ook om te kijken waarom je niet naar school gaat en welke hulp nodig is.
Recht op een veilige school
Je hebt recht op een schoolomgeving waarin je veilig kunt leren. Pesten, discriminatie, bedreiging en geweld horen daar niet bij. Heb je hiermee te maken? Bespreek dit met een docent, mentor, vertrouwenspersoon of schoolleiding.
Klachten en bezwaar
Ben je het niet eens met een beslissing van school? Kijk dan welke klachten- of bezwaarprocedure jouw school heeft. Je kunt hierbij hulp vragen van je ouders, een vertrouwenspersoon of het LAKS.
Yara zit in het vierde jaar van het vmbo en heeft dyslexie. Ze merkt dat ze bij toetsen meer tijd nodig heeft en bespreekt dit met haar mentor. De school kijkt welke ondersteuning zij nodig heeft. Yara krijgt extra tijd bij bepaalde toetsen en gebruikt hulpmiddelen die haar helpen bij het lezen.
Tegelijkertijd blijft Yara zelf verantwoordelijk voor het volgen van haar lessen en het maken van haar opdrachten. Zo heeft zij zowel rechten als plichten op school.